Innowacje

Założenia i  krótka charakterystyka

Programu  rozwijania uzdolnień matematycznych dzieci  w edukacji przedszkolnej w oparciu o metodę prof. E. Gruszczyk-Kolczyńskiej

 

 

Wychowanie przedszkolne na długie lata wyznacza przebieg edukacji matematycznej i rozwój  dziecięcych zdolności matematycznych. W tym  czasie   tworzone są  fundamenty i  mechanizmy, na których buduje  się  system wiadomości i umiejętności matematycznych w zakresie  sfery:

– emocjonalnej: jeżeli ukształtuje się u  dzieci   pozytywne nastawienie do działalności matematycznej, będą z chęcią zajmowały się liczeniem i rachowaniem, kształtami i mierzeniem;

– intelektualnej: jeżeli  wspomoże się dzieci w  rozwoju rozumowania, myślenie ich będzie precyzyjniejsze i nie będą unikały wysiłku intelektualnego, a to ma podstawowe znaczenie  nie  tylko w nauce matematyki;

–  sprawnościowej: jeżeli zadba się o  kształtowanie wiadomości i umiejętności matematycznych dzieci, lepiej będą  sobie  radzić w sytuacjach życiowych i  szkolnych, z   miłym poczuciem sprawstwa.

Dodać tu trzeba, że w tym  czasie dzieci  równie intensywnie  rozwijają się i  uczą  matematyki pod kierunkiem nauczycieli, jak i  poza przedszkolem. W domu także liczą  i  rachują, rozdają i rozdzielają przedmioty, odmierzają wielkości, porządkują, wiążą przyczynę ze skutkiem itd. Jeżeli analizuje się  proporcje czasu, w którym dzieci gromadzą doświadczenia, nie ulega wątpliwości, że dominuje edukacja domowa. Dlatego edukację domową i  edukację  realizowaną w przedszkolu także   trzeba rozpatrywać łącznie i uwzględniać to w programach edukacyjnych. Współpraca z rodzicami jest także konieczna do skutecznego pielęgnowania i rozwijania uzdolnień matematycznych dzieci.

Przejdźmy do koncepcji  edukacji edukacyjnej,  która znacząco zmniejszy zjawisko nadmiernych trudności w uczeniu się matematyki i sprawi, że dzieci będą z przyjemnością nabywały wiadomości i umiejętności matematyczne i rozwijały swe zdolności matematyczne, wszak  wszystkie są nimi mniej lub bardziej obdarzone. W koncepcji tej znaczące miejsce zajmuje program, według którego nauczyciel będzie wspomagał rozwój umysłowy i organizował  edukację matematyczną.

Program  rozwijania uzdolnień matematycznych dzieci  w edukacji przedszkolnej obejmuje :

– plany rozwijania umiejętności matematycznych dzieci z podziałem na poszczególne grupy wiekowe (plany zawierają treści edukacji matematycznej podzielone na poszczególne miesiące, wykaz pomocy dydaktycznych potrzebnych do realizacji określonych treści oraz przykładowe zabawy i aktywności matematyczne do wykorzystania podczas zajęć z dziećmi). Uwzględniają one:

  • treści edukacji matematycznej podzielone na poszczególne miesiące;
  • wykaz pomocy dydaktycznych przydatnych do realizacji celów i treści kształcenia zawartych w   programie edukacyjnym;
  • przykładowe zabawy i aktywności matematyczne z danego obszaru edukacji matematycznej do wykorzystania podczas zajęć z dziećmi;

– zbiorcze arkusze monitorowania osiągnięć grupy w zakresie umiejętności matematycznych;

– zbiorcze arkusze realizacji programu nauczania matematyki w danej grupie wiekowej;

– narzędzia do ewaluacji dotyczącej wdrażania innowacji matematycznej

W programie wyodrębnione są następujące  obszary  wspomagania rozwoju umysłowego i edukacji matematycznej dzieci, ze szczególnym uwzględnieniem pielęgnowania ich zdolności do nauki matematyki:

  • Orientacja w  przestrzeni i  kształtowanie umiejętności społecznych dzieci
  • Wdrażanie dzieci do wychwytywania prawidłowości (rytmy) i korzystania z nich w nabywaniu umiejętności matematycznych
  • Wspomaganie dzieci w ustalaniu z prawidłowości, które są stosowane w liczeniu obiektów. Kształtowanie umiejętności liczenia w możliwie szerokim zakresie
  • Rozwijanie umiejętności dodawania i odejmowania od poziomu manipulacji przedmiotami, poprzez liczenie  na zbiorach zastępczych, aż do rachowania w pamięci
  • Wspomaganie dzieci w rozumowaniu przyczynowo – skutkowym i przewidywaniu, co  może się  zdarzyć. W tym także  przybliżanie im sensu równości  i  nierówności
  • Wspomaganie dzieci w coraz precyzyjniejszej klasyfikacji. Posługiwanie się klasyfikacją w  sytuacjach życiowych i  w zadaniach  matematycznych
  • Wspomaganie dzieci w rozwoju operacyjnego rozumowania. Zakres potrzebny do kształtowania aspektu kardynalnego pojęcia liczby naturalnej
  • Wspomaganie dzieci w rozwoju operacyjnego rozumowania. Zakres potrzebny do kształtowania aspektu porządkowego pojęcia liczby naturalnej
  • Układanie i rozwiązywanie zadań z treścią
  • Rozszerzanie zakresu liczenia i  rachowania  do 100. Dostrzeganie regularności  dziesiątkowego układu  liczenia i  stosowanie  ich w rozwiązywaniu zadań
  • Wspomaganie dzieci w operacyjnym rozumowaniu w zakresie potrzebnym do rozumienia pomiaru długości. Kształtowanie umiejętności mierzenia  i  stosowanie  jej   w   rozwiązywaniu zadań matematycznych  i  sytuacjach życiowych
  • Wspomaganie dzieci w rozwijaniu intuicji  geometrycznych: figury geometryczne oraz  rytmiczne  organizowanie  przestrzeni płaskiej
  • Wspomaganie dzieci w operacyjnym rozumowaniu w  zakresie pomiaru  ciężaru (masy). Kształtowanie umiejętności ważenia i posługiwanie się nią w sytuacjach życiowych i  w  rozwiązywaniu zadań
  • Wspomaganie dzieci w operacyjnym rozumowaniu w  zakresie ustalania stałości ilości  płynów. Kształtowanie umiejętności pomiaru płynów i  stosowanie  jej w sytuacjach życiowych i  w  rozwiązywaniu zadań
  • Wspomaganie dzieci w rozumieniu sensu kupna i sprzedaży. Poznawanie gradacji pieniądza, jego wartości nabywczej. Łatwe obliczenia pieniężne, pojęcie długu  i  konieczności  jego spłaty
  • Pomaganie dzieciom zorientować się w  rytmicznej organizacji czasu: dni i noce, pory roku, dni w tygodniu, miesiące w roku, proste obliczenia  kalendarzowe i zegarowe

 

Polecania literatura:

„Dziecięca matematyka – dwadzieścia lat później. Książka dla rodziców i nauczycieli starszych przedszkolaków” E. Gruszczyk- Kolczyńska, E. Zielińska;

„Starsze przedszkolaki. Jak skutecznie je wychowywać i kształcić w przedszkolu i w domu”, E. Gruszczyk-Kolczyńska;

„Dwulatki i trzylatki w przedszkolu i w domu. Jak świadomie je wychowywać i uczyć”, E.Gruszczyk-Kolczyńska.

 

Założenia i  krótka charakterystyka

Symultaniczno – sekwencyjnej nauki czytania prof. J.Cieszyńskiej

Dlaczego symultaniczno- sekwencyjna nauczka czytania?

  • uczy czytania przez znaczenie;
  • ułatwia dokonywanie syntezy;
  • uwzględnia reguły rozwoju języka;
  • ułatwia tworzenie systemu językowego;
  • bazuje na uwarunkowanym rozwojowo podziale na sylaby;
  • usprawnia technikę czytania – przyspiesza tempo.

Założenia metodologiczne:

  • naśladowanie 3 etapów nabywania systemu językowego: powtarzanie, rozumienie, nazywanie;
  • pozytywne motywowanie – lepsze efekty;
  • czytanie prymarne, pisanie sekundarne;
  • stosowanie wielkich liter (czcionki bezszeryfowe).

W skład czytania symultanicznego wchodzi czytanie samogłosek, wyrażeń dźwiękonaśladowczych oraz rozpoznawanie globalne wyrazów – rzeczowników w mianowniku. Do czytania sekwencyjnego zalicza się czytanie sylab otwartych, dwóch sylab, sylab zamkniętych oraz nowych wyrazów i zdań.

Etapy wczesnej nauki czytania:

  1. Od samogłosek prymarnych do sylaby otwartej.
  2. Od sylaby otwartej do pierwszych wyrazów.
  3. Czytanie sylab zamkniętych.
  4. Czytanie nowych sylab otwartych i zamkniętych.
  5. Samodzielne czytanie tekstów.

 

Zachęcamy do zapoznania się z książką „Kocham uczyć czytać – poradnik dla rodziców i nauczycieli” autorstwa Jagody Cieszyńskiej.